فواید اسکن کف پا چیست؟

اگر به کفی کفش‌هایتان دقت کنید، متوجه ساییدگی نابرابر در گوشه‌ها می‌شوید. این تفاوت به شما می‌گوید توزیع وزن بدنتان روی پا متوازن نیست؛ ولی نمی‎توان از روی آن، جزئیات فشار را فهمید. اسکن کف پا ابزاری است که شکل دقیق پا و میزان فشاری که در هر قدم به نقاط مختلف کف پا وارد می‌شود را با عدد و تصویر ثبت می‌کند. این کار بدون درد، بدون اشعه و ظرف چند دقیقه انجام می‌شود.

البته که اسکن یک روش درمانی نیست، بلکه ابزار تشخیصی برای جایگزین‌کردن داده‌های دقیق به جای حدس‌های بالینی است. با اسکن می‌توان از زخم پای دیابتی تا حد زیادی جلوگیری کرد.

جدول فواید و کاربردهای اسکن کف پا

در اسکن چه چیزی دیده می‌شود؟

در کلینیک‌ها از دو نوع فناوری مختلف برای اسکن کف پا استفاده می‌شود؛ اسکن سه‌بعدی و صفحه فشار که عملکردشان با هم فرق دارد.

به نقل از وب سایت کلینیک ارتز پروتز زعفرانیه(orthozaferaniyeh.com)؛ اسکن سه‌بعدی شکل پا را ثبت می‌کند و ارتفاع قوس، پهنای جلوی پا و وضعیت پاشنه به طور دقیق مشخص می‌شود و نتیجه آن بیشتر شبیه به یک قالب دیجیتال است. فناوری صفحه‌ی فشار (پدوباروگرافی) نشان می‌دهد وزن شما در هر لحظه روی کدام نقطه از کف پا می‌افتد. بعضی از دستگاه‌های پدوباروگرافی فقط ایستاده اندازه می‌گیرند و بعضی دیگر حین راه‌رفتن کار اندازه‌گیری را انجام می‌دهند و اطلاعاتشان دقیق‌تر است؛ چون رفتار پای ایستاده با پایی که در حال قدم برداشتن است فرق دارد. البته صفحه فشار کل سطح کف پا را لمس نمی‌کند برای همین تصویر کاملی از ساختار آن نمی‌دهد.

فایده اسکن کف پا در ریشه‌یابی مشکلات حرکتی

پینه‌ی زیر سر استخوان‌های کف پا را همه می‌بینند. ولی اینکه چرا در این نقطه پیدا و ضخیم شده را از روی ظاهر پا نمی‌توان فهمید. با اسکن و از روی نقشه فشار می‌توان فهمید دلیل اصلی واکنش نشان‌دادن پوست در این قسمت چیست؟ شاید پاشنه زودتر از معمول از زمین بلند می‌شود یا شاید بار روی یک سر استخوان بیشتر از بقیه است یا حتی پای چپ و راست اصلاً هم‌وزن راه نمی‌روند.

بدون این جزئیات، همه ارزیابی‌ها به یک تشخیص کلی و ساخت یک ابزار ناکارآمد منجر خواهد شد؛ اما با ثبت این اطلاعات، یک مرکز اسکن کف پا در تهران یا سایر شهرها می‌تواند کفی را دقیق متناسب با مشکل بیمار طراحی کند نه‌فقط برای یک مشکل کلی مثل صافی کف پا.

کاربرد اسکن برای پیشگیری از زخم پای دیابتی

اگر قرار باشد فقط یک گروه را نام ببریم که اسکن کف پا برایشان از یک ارزیابی تکمیلی و روش درمانی خوب به یک الزام حیاتی تبدیل می‌شود، آن گروه بیماران دیابت مبتلا به نوروپاتی (همان کاهش حس سطحی) هستند. وقتی حس سطحی در کف پا کم می‌شود، فرد درد نمی‌کشد و پوست زیر فشارهای مداوم و پنهان قدم‌زدن کم‌کم زخم شده و تا وقتی که زخم عمیق نشود، بیمار متوجه آن نخواهد شد.

اسکن روی صفحه با پای‌برهنه، نقاط پرخطر و بی‌حس را به طور دقیق روی نقشه مشخص می‌کند. ارتوتیست با استفاده از این اطلاعات، کفی را به طور دقیق متناسب با شرایط بیمار طراحی می‌کند.

ساخت کفی با اسکن دیجیتال یا قالب‌گیری گچی؟

افرادی که تجربه قالب‌گیری گچی را دارند، دردسرهایش را خوب می‌شناسند؛ خیس شدن پا، کثیف‌کاری گچ، منتظر ماندن برای خشک‌شدن و امکان قالب‌گیری ناقص و تکرار قالب‌گیری که بسیار زمان‌بر و خسته‌کننده است. درحالی‌که اسکن کف پا سه‌بعدی اصلاً این دردسرها را ندارد. اسکن سه‌بعدی بین ۲ تا ۱۱ دقیقه زمان می‌برد و قالب‌گیری گچی حدود ۱۱ تا ۱۶ دقیقه طول می‌کشد؛ بنابراین از نظر سرعت و تمیزی کار، اسکن بهتر است.

ولی نباید در مورد دقت اسکن بزرگ‌نمایی کرد. استفاده از دستگاه اسکن، همیشه به معنی ساخت کفی دقیق‌تر نیست. اسکن هم مثل قالب‌گیری، یک ابزار است و درصورتی‌که موقع اسکن، پا در وضعیت آناتومیک درست قرار نگیرد یا ارتوپدی فنی داده‌ها را درست و دقیق تفسیر نکند در نهایت کفی مناسب طراحی و ساخته نمی‌شود. در نهایت کیفیت کفی به مهارت ارتوتیست بستگی دارد.

اسکن کف پا برای چه کسانی لازم است؟

همه افراد به اسکن کف پا نیاز ندارند. اگر پای شما سالم است، دردی در حین راه‌رفتن ندارید و زخمی روی پوست پا ایجاد نشده، انجام اسکن برایتان هیچ ضرورتی ندارد. این روش ارزیابی و معاینه برای:

• برای شناسایی نقاط پرفشار و پیشگیری از ایجاد زخم در مبتلایان به دیابت (به‌ویژه با افت حس پا).
• برای بررسی وضعیت بیومکانیکی پا و انحرافات احتمالی حین راه‌رفتن در افرادی با دردهای مزمن پا و مچ.
• به‌منظور ثبت داده‌های دقیق برای ساخت کفی یا کفش طبی سفارشی.

کلام آخر

اسکن کف پا، یک درمان و معجزه نیست؛ این ابزار، فناوری برای سنجش دقیق وضعیت پاها است. اسکن داده‌های دقیق را به صورت تصویربرداری و عدد ارائه می‌دهد تا متخصص ارتوپدی فنی بتواند با استفاده از آن‌ها، کفی یا کفش طبی را دقیقاً بر اساس آناتومی و الگوی حرکتی منحصربه‌فرد پای شما طراحی کند.

اگر در ناحیه پا و مچ دردهای مزمن دارید یا خطرات پای دیابتی شما را تهدید می‌کند، اسکن بهترین ابزاری است که می‌توان با استفاده از آن، کفی مناسب برای برگرداندن توازن به قدم‌هایتان را طراحی کرد و ساخت. فقط باید کفش و جوراب‌هایتان را درآورید و روی دستگاه بایستید در کمتر از چند دقیقه کار تمام است و نقشه دقیق برای ساخت کفی ترسیم می‌شود.