جراحی تومور مغزی چگونه انجام می شود؟

جراحی تومور مغزی یکی از روش های اصلی درمان بسیاری از تومورهای مغز است و با هدف برداشتن کامل یا حداکثری توده، کاهش فشار واردشده به بافت مغز و گاهی تهیه نمونه برای تشخیص دقیق انجام می شود. نوع جراحی به محل، اندازه، نوع و ارتباط تومور با بخش های حساس مغز بستگی دارد. اما آیا همه تومورهای مغزی را می توان به طور کامل جراحی کرد؟ در ادامه نحوه انجام جراحی، آمادگی های قبل از عمل، مدت زمان جراحی، عوامل مؤثر بر هزینه و انتخاب جراح مناسب را بررسی می کنیم.

جراحی تومور مغزی چیست؟

جراحی تومور مغزی روشی است که طی آن جراح مغز و اعصاب تلاش می کند تمام یا بخشی از بافت توموری را بدون آسیب غیرضروری به بخش های سالم مغز خارج کند. در بسیاری از موارد، کرانیوتومی یا ایجاد موقت یک دریچه در استخوان جمجمه برای دسترسی به تومور انجام می شود.

گاهی هدف جراحی برداشتن کامل توده است و در شرایط دیگر، کاهش حجم تومور می تواند فشار داخل جمجمه یا برخی علائم بیمار را کمتر کند. نمونه بافت خارج شده نیز برای بررسی پاتولوژی و تعیین نوع و درجه تومور ارسال می شود. نتیجه این بررسی ها در تصمیم گیری درباره نیاز به پرتودرمانی، شیمی درمانی یا سایر درمان های تکمیلی موثر می باشد.

جراحی تومور مغزی چگونه انجام می شود؟

نحوه انجام عمل به نوع تومور و محل قرارگیری آن بستگی دارد و برای همه بیماران یکسان نیست. پیش از جراحی، تصاویر MRI یا CT به دقت بررسی می شوند تا جراح مناسب ترین مسیر دسترسی به توده را مشخص کند. مراحل کلی عمل تومور مغزی معمولاً به شکل زیر انجام می شوند:

1. بیمار پس از انجام بررسی های اولیه و تأیید آمادگی برای عمل، تحت بیهوشی عمومی یا در موارد خاص جراحی بیدار قرار می گیرد.
2. سر بیمار در وضعیت مشخص و ثابت قرار داده می شود تا دسترسی جراح به محل تومور با دقت بیشتری انجام شود.
3. جراح در روش کرانیوتومی، برشی در پوست سر ایجاد کرده و بخش کوچکی از استخوان جمجمه را موقتاً کنار می زند.
4. محل دقیق تومور با کمک تصاویر MRI، CT یا سیستم های نویگیشن مغزی مشخص می شود تا مسیر دسترسی با حداقل آسیب طراحی شود.
5. با استفاده از میکروسکوپ و ابزارهای جراحی، تمام یا بیشترین مقدار ایمن تومور از بافت های اطراف جدا و خارج می شود.
6. در صورت نزدیکی توده به مراکز گفتار یا حرکت، ممکن است عملکرد این نواحی حین جراحی پایش شود یا جراحی به صورت بیدار انجام گیرد.
7. بخشی از تومور برای بررسی پاتولوژی و در صورت نیاز آزمایش های مولکولی به آزمایشگاه ارسال می شود.
8. پس از پایان عمل، استخوان جمجمه در جای خود قرار گرفته و پوست سر بسته می شود و بیمار برای پایش اولیه به بخش مراقبت منتقل می شود.

آمادگی قبل از جراحی تومور مغزی

آمادگی مناسب قبل از جراحی می تواند به افزایش ایمنی عمل و برنامه ریزی دقیق تر کمک کند. نوع آزمایش ها و بررسی های موردنیاز بر اساس سن، وضعیت عمومی بیمار، بیماری های زمینه ای و نوع تومور تعیین می شود. MRI و CT برای تعیین اندازه و موقعیت توده اهمیت زیادی دارند و در برخی بیماران ارزیابی های عصبی یا شناختی نیز انجام می شود. همچنین بیمار باید تمام داروها و مکمل های مصرفی را به تیم درمان اطلاع دهد. مهمترین اقدامات قبل از جراحی به شرح زیر است:

• آزمایش های خون و بررسی وضعیت عمومی بدن انجام می شوند.
• MRI یا CT مغز برای تعیین محل و اندازه دقیق تومور بررسی می شود.
• در صورت نیاز MRI عملکردی برای شناسایی مراکز گفتار و حرکت انجام می شود.
• معاینه عصبی و ارزیابی قدرت عضلات، تعادل و عملکرد حسی صورت می گیرد.
• داروهای مصرفی، داروهای رقیق کننده خون و مکمل ها به پزشک اعلام می شوند.
• هیچ دارویی نباید بدون نظر جراح یا متخصص بیهوشی قطع یا تغییر داده شود.
• سابقه حساسیت دارویی و بیماری های زمینه ای باید به تیم درمان اطلاع داده شود.
• دستور ناشتایی پیش از جراحی باید دقیقاً مطابق توصیه مرکز درمانی رعایت شود.
• مصرف سیگار و دخانیات بهتر است طبق نظر پزشک پیش از عمل متوقف شود.
• مدارک پزشکی و تصاویر قبلی مغز باید در روز بستری همراه بیمار باشند.
• برای بازگشت به منزل و روزهای ابتدایی پس از ترخیص، حضور همراه هماهنگ شود.

مدت زمان جراحی تومور مغزی

مدت زمان جراحی تومور مغزی برای همه بیماران یکسان نیست و به اندازه، محل، نوع و میزان دسترسی به توده بستگی دارد. بعضی جراحی های نسبتاً ساده ممکن است طی چند ساعت انجام شوند، در حالی که برداشتن تومورهای عمیق یا نزدیک به نواحی حساس مغز می تواند زمان بیشتری نیاز داشته باشد. استفاده از جراحی بیدار، پایش عصبی حین عمل یا فناوری هایی مانند نویگیشن نیز می تواند بر طول فرایند تأثیر بگذارد.

زمان حضور بیمار در اتاق عمل فقط شامل خارج کردن تومور نیست و بیهوشی، ثابت کردن سر، آماده سازی میدان جراحی و بستن محل عمل را نیز در بر می گیرد. به همین دلیل نمی توان برای تمام بیماران یک عدد ثابت تعیین کرد. جراح معمولاً پس از بررسی تصاویر و نوع روش انتخاب شده، برآورد تقریبی زمان عمل را در اختیار بیمار قرار می دهد.

هزینه جراحی تومور مغزی

قیمت جراحی تومور مغزی به عوامل مختلفی وابسته است و نمی توان مبلغ یکسانی برای تمام بیماران در نظر گرفت. نوع و پیچیدگی تومور، محل قرارگیری آن، مدت زمان جراحی، روش مورد استفاده و نیاز به تجهیزات پیشرفته از مهمترین عوامل تاثیرگذار هستند. جراحی تومورهایی که در مجاورت عروق یا مراکز حساس مغز قرار دارند ممکن است به برنامه ریزی پیچیده تر یا فناوری هایی مانند نویگیشن نیاز داشته باشند.

هزینه بیمارستان، اتاق عمل، بیهوشی، آزمایش ها، تصویربرداری های قبل و بعد از عمل و بررسی پاتولوژی نیز می توانند بر مبلغ نهایی تاثیر داشته باشند. همچنین مدت بستری در بخش یا ICU در بعضی بیماران متفاوت است. نوع بیمه پایه و تکمیلی نیز سهم پرداختی بیمار را تغییر می دهد. به همین دلیل، برآورد دقیق هزینه باید پس از بررسی پرونده، تصاویر مغزی و مشخص شدن نوع جراحی از مرکز درمانی دریافت شود.

بهترین جراح تومور مغزی در تهران

برای بیمارانی که به دنبال بهترین جراح مغز و اعصاب در تهران هستند، دکتر امین جهانبخشی یکی از جراحان مطرح مغز و اعصاب در تهران به شمار می روند. حوزه های علمی و تخصصی ثبت شده برای ایشان شامل جراحی مغز و اعصاب، تومورهای مغزی، نوروآنکولوژی، کرانیوتومی، میکرو نوروسرجری، جراحی قاعده جمجمه و جراحی های آندوسکوپی مغز است. سوابق علمی منتشرشده نیز فعالیت ایشان در بخش های جراحی مغز و اعصاب مراکز دانشگاهی تهران و پژوهش های مرتبط با تومورها و جراحی های مغزی را نشان می دهد.

بیمارانی که برای جراحی تومور مغزی نیاز به بررسی تخصصی تصاویر MRI، ارزیابی امکان برداشت تومور یا انتخاب روش مناسب جراحی دارند، می توانند برای ارزیابی دقیق تر شرایط خود به دکتر امین جهانبخشی مراجعه کنند. انتخاب جراح باتجربه در این حوزه اهمیت زیادی دارد، زیرا میزان برداشت ایمن تومور و محافظت از بخش های حیاتی مغز از مهم ترین اهداف جراحی محسوب می شوند.

نتیجه گیری

جراحی تومور مغزی یکی از روش های اصلی برای درمان یا کنترل بسیاری از تومورهای داخل مغز است و می تواند با هدف برداشتن کامل توده، کاهش حجم آن یا تهیه نمونه بافت انجام شود. نوع جراحی به محل و اندازه تومور و ارتباط آن با نواحی حساس مغز بستگی دارد. MRI، CT، نویگیشن جراحی و در برخی بیماران جراحی بیدار می توانند به برنامه ریزی دقیق تر عمل کمک کنند. مدت زمان جراحی و دوره بستری نیز برای هر بیمار متفاوت است و باید بر اساس پیچیدگی عمل تعیین شود. هزینه جراحی به نوع تومور، روش درمان، تجهیزات مورد استفاده و مرکز درمانی بستگی دارد.